است چهار معنى دارد ، دو معنى بر خدا محال است ، و دو معنى براى او ثابت است . امّا آن دو معنى كه بر او روا نيست ، يكى آنكه گوئى خدا واحد است ، يعنى يكمين است ، اين دلالت بر اين دارد كه خداى دوّمى هست كه او يكمين اوست ، و اين كفر است ، و اثبات شريك است براى خدا ، و به منزلهء قول نصارا است كه خدا را سيّمين خدايان مىگفتند ، و معنى ديگر اين‌كه گوئى كه او واحدى است از يك جنسى ، همچنان كه مىگويند كه زيد واحدى است از افراد انسان ، اين كفر است و تشبيه است كه براى خدا شريكى در ماهيّت و نوع اثبات مىنمائى . و امّا آن دو وجه كه در خدا ثابت است ، يكى آنكه واحد است ، يعنى يگانه است در كمالات ، و شبيه و مانندى و شريكى ندارد ، چنانچه مىگويند : فلان شخص يگانهء دهر است ، و اين معنى از براى خدا ثابت است . و معنى ديگر آنكه واحد المعنى است ، يعنى : منقسم نمىشود در وجود خارجى ، نه در عقل و نه در وهم و خداوند ما چنين است ، و اين معنى براى او ثابت است . « 1 » و بر اين مضامين احاديث بسيار است . اى عزيز ببين كه آنچه در عرض چندين هزار سال حكما و عقلا فكر كرده‌اند ، و بعد از صد هزار خطا به يك معنى يا دو معنى حق راه برده‌اند ، ائمّهء تو در يك خطبه و يك حديث اضعاف آن را براى تو مبرهن بيان كرده‌اند ، و لكنّ أكثر الناس لا يعقلون .

--> ( 1 ) بحار الانوار 3 / 207 ح 1 .